Goed watermanagement is cruciaal voor een optimale gezondheid en productie van planten in kassen. Het zorgt ervoor dat planten op het juiste moment de juiste hoeveelheid water krijgen, waardoor de groei en opbrengst worden gemaximaliseerd terwijl verspilling en risico's tot een minimum worden beperkt. Alessandro Montanarella, consultant bij Saint-Gobain Cultilene, benadrukt het belang van wateropname en legt uit hoe je de beschikbaarheid van water effectief in balans kunt brengen. 

Het belang van wateropname in kassen
Zoals we allemaal weten, speelt water een sleutelrol in plantprocessen. Niet alleen bij het groeien, maar ook bij processen zoals verdamping, koeling en de ontwikkeling van biomassa. Daarom is het belangrijk om planten overdag de juiste hoeveelheid water te geven. Planten te weinig water geven kan de groei stoppen en stress veroorzaken, terwijl te veel water kan leiden tot zuurstoftekort, ziekten en inefficiënt gebruik van voedingsstoffen. 

Een van de bekende problemen bij overmatige irrigatie van tomaten is het barsten van de vruchten door snelle osmose. Dit gebeurt wanneer de plant nog niet genoeg verdampt. Als je te veel water aan de plant geeft, zal de EC snel veranderen, waardoor de plant gedwongen wordt om water op te nemen. Naast het barsten van de vrucht kan dit ook leiden tot verkleuring. 

De vraag is dus, wat is de optimale hoeveelheid water voor een plant? Het antwoord hangt sterk af van de omstandigheden. Bij het bepalen van de optimale hoeveelheid water per dag moet rekening worden gehouden met factoren zoals substraatvolume, weersomstandigheden en irrigatiestrategie. 

Het vereiste watervolume berekenen
Hoe bepaal je hoeveel water je nodig hebt voor je gewas? Een handige vuistregel is om het substraatvolume per vierkante meter af te stemmen op de hoeveelheid evapotranspiratie per dag van je gewas. Als een gewas bijvoorbeeld dagelijks 7 liter water per vierkante meter nodig heeft, gebruik dan een vergelijkbaar substraatvolume per vierkante meter. Deze balans zorgt ervoor dat het beschikbare water in het substraat voldoende is om aan de behoeften van het gewas te voldoen, zonder dat het materiaal oververzadigd raakt. 

Steenwolsubstraten kunnen bijvoorbeeld ongeveer 60-65% water vasthouden. Aangezien het substraat niet bedoeld is om 100% water vast te houden, moet je rekening houden met de lucht- en waterbalans in het substraat om een gezonde wortelontwikkeling te bevorderen en zuurstoftekort te vermijden. Deze balans beïnvloedt direct de irrigatiefrequentie en de hoeveelheid water per irrigatie.

Seizoensgebonden overwegingen 
De behoefte aan water verandert het hele jaar door seizoensgebonden schommelingen. In de lente en zomer verhogen warmere omstandigheden en veel licht de transpiratiesnelheid. Planten hebben frequentere en nauwkeurigere irrigatie nodig om aan deze eisen te voldoen. Tijdens de herfst en winter daarentegen, verminderen koelere omstandigheden en weinig licht de activiteit van de plant en de wateropname, waardoor het belangrijk is om te vermijden dat je teveel water geeft. 

Daarnaast is het slim om op regenachtige of koude dagen, wanneer de plantenactiviteit bijzonder laag is, de luchtvochtigheid in de kas te reguleren met schermen, verwarming en ventilatiesystemen. Dit helpt stagnerende omstandigheden te voorkomen en ondersteunt een gezonde groei van de planten.

Beschikbaarheid van water in balans brengen 
Voldoende water geven is niet alleen cruciaal voor de gezondheid van planten, maar helpt ook om verspilling van waardevolle hulpbronnen te voorkomen. Klimaatverandering speelt hier een grote rol, omdat het heeft geleid tot onvoorspelbare en extremere weersomstandigheden zoals plotselinge zware regenval of langdurige droogte. Deze verschuivingen kunnen de beschikbaarheid van water verstoren, vooral in drogere gebieden zoals Zuid-Europa of Noord-Afrika.

Tips voor effectief waterbeheer
Kortom, om ervoor te zorgen dat de planten in je kas voldoende water opnemen en beschikbaar hebben, moet je de irrigatie en de omstandigheden nauwlettend in de gaten houden. Hieronder staan de beste tips om dit te doen: 

• Regelmatig meten en controleren: gebruik sensoren en weegschalen om de vochtigheid van het substraat en de wateropname bij te houden.
• Aanpassen aan omgevingsfactoren: pas frequentie en volume van de irrigatie aan op basis van het verwachte licht, de temperatuur en de vochtigheidsgraad.
• Vermijden dat er teveel water wordt gegeven : voorkom ziekten en barsten in de vruchten door alleen te irrigeren als de planten klaar zijn om water op te nemen.
• Substraatgebruik optimaliseren: stem het substraatvolume af op de waterbehoeften van de plant voor consistente groei en minimaal afval.

Groei maximaliseren met nauwkeurig waterbeheer
Door irrigatiestrategieën af te stemmen op de behoeften van de plant, kun je de groei optimaliseren, de opbrengst verhogen en verspilling van waardevolle hulpbronnen verminderen. 

De informatie van Saint-Gobain Cultilene is met grote zorgvuldigheid samengesteld en is enkel bedoeld als richtlijn voor de gebruiker. Saint-Gobain Cultilene kan dus niet instaan voor eventuele fouten en aan de verstrekte informatie of adviezen kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. De gebruiker is zelf verantwoordelijk om de juistheid en geschiktheid van de informatie en adviezen voor toepassing te controleren. Het is niet toegestaan om de door Saint-Gobain Cultilene verstrekte informatie en adviezen, geheel of gedeeltelijk, zonder schriftelijke toestemming van Saint-Gobain Cultilene, te gebruiken voor commerciële doeleinden.