(Dit artikel is speciaal geschreven voor de CE-markten)

Tijd voor kracht, niet voor snelheid – hoe planten voor te bereiden op de herfst
Augustus mag dan nog steeds zomer zijn op de kalender, maar voor kas-tomaten op de Midden-Europese markten luidt het de komst van de herfst in. De dagen worden korter, de lichtomstandigheden veranderen en de ziektedruk neemt vaak toe als gevolg van de voor Midden-Europese kassen typische schommelingen in vochtigheid en temperatuur. Na een intensieve juli is het doel niet langer om de groeisnelheid te maximaliseren, maar om sterke, gezonde planten te behouden en hun kop (top) en wortelsysteem te versterken. Deze investering zal zich uitbetalen tijdens de uitdagende laatste maanden van de teelt.

1. De strijd om het klimaat: vochtigheid en koeling
   Hoge temperaturen en droge wind in augustus maken vochtigheidsbeheersing tot een topprioriteit. De juiste vochtigheid is essentieel voor de efficiëntie van hommels en succesvolle bestuiving.

• Doel: de luchtvochtigheid tussen de planten op 70-80% houden.
• Risico: bij temperaturen boven 26-27 °C is het een natuurlijke reflex om krachtig te ventileren. Het openen van ventilatieopeningen aan beide zijden veroorzaakt echter tocht en een snel verlies van luchtvochtigheid.
• Oplossing: gebruik de functie ‘droge luchtinvloed’ in moderne klimaatcomputers om de luchtvochtigheid te regelen door indien nodig de ventilatieopeningen aan de windzijde te sluiten.

De ventilatie moet agressief worden ingesteld voor koeling, vaak gelijk aan of lager dan het instelpunt voor verwarming. In combinatie met temperatuurdaling (koelere nachten en ochtenden met een ‘pre-nacht’) helpt dit om een vlak, stabiel klimaat te handhaven dat de plantenkoppen versterkt en de vatbaarheid voor ziekten vermindert.

2. Verwarming in augustus? Absoluut noodzakelijk
Het klinkt misschien contra-intuïtief, maar verwarming in augustus is essentieel, niet voor warmte, maar voor klimaatactivering.

• Actie: Laat de lagere verwarmingsbuizen (vegetatiebuizen) minstens 2 uur voor zonsopgang op 40-45 °C draaien.
• Doel: Door lucht in de kas te verplaatsen, wordt condensvorming op koude bladoppervlakken na zonsopgang voorkomen. Droge bladeren verminderen het risico op Botrytis en andere schimmelziekten aanzienlijk. Bovendien verbetert een warme buis de kleur van het fruit en de algehele vitaliteit van de plant.

3. Precisie-irrigatiestrategie
Een sterk wortelstelsel blijft de ruggengraat van de productiviteit, vooral in CE-klimaten waar het weer plotseling kan omslaan. In augustus moet de irrigatie worden aangepast aan kortere dagen en een verhoogde ziektedruk.

Einde van de irrigatie:

• Stop 3 uur voor zonsondergang (matten van 10 cm) of 4 uur voor zonsondergang (matten van 7,5 cm).
• Streef naar een daling van het watergehalte in de kweekplaat van 8–10% gedurende de nacht (voor middelgrote tomaten zoals pink-, beef- en standaardtomaten) tegen de eerste ochtendcyclus. 

Techniek voor de nachtcyclus:

• Als de vochtigheid van de matten binnen 3 uur na de laatste irrigatie met ≥4% daalt, pas dan een kleine nachtcyclus toe tijdens de vooravond. 
• Voordeel: herstelt de vochtigheid zonder de plant te stimuleren, waardoor vroegtijdige irrigatie wordt voorkomen die het risico op vruchtbarsten en worteldruk met zich meebrengt.

Start van irrigatie:

• Op druppel: na een vochtdaling van 2% vanaf zonsopgang.
• Op licht: na het bereiken van een stralingssom van 80-100 J/cm².
• Op tijd: ongeveer 2-2,5 uur na zonsopgang.

Strategie voor overdag:

• Zorg voor een vroege eerste afvoer (uiterlijk 5 uur na zonsopgang, na 4-5 cycli, bij 400 J/cm²). 
• Irrigeren op basis van licht: ongeveer 3 ml voeding per 1 J/cm² per m².

Geavanceerde sturing aan het einde van de dag:

• Stop de irrigatie wanneer de stralingsintensiteit daalt tot 150-200 W/m², of wanneer de resterende stralingssom ten minste 150 J/cm² bedraagt.

4. Plantverzorging: 7 weken vooruitkijken
De trossen die zich in augustus vormen, zullen binnen 6-7 weken rijp zijn.

• Gebruik steunen (bogen) om te voorkomen dat de trossen breken.
• Zorg voor een evenwichtig aantal bladeren: te veel bladeren verhogen de luchtvochtigheid en vergroten het risico op botrytis.
• Controleer planten vroegtijdig op ziekten: wisselende CE-klimaatomstandigheden verhogen vaak het risico op echte meeldauw, botrytis en bladschimmelinfecties.

5. Bedreigingen: het ‘finish clean’-principe
Augustus is cruciaal voor de bestrijding van ongedierte en ziekten:

• Lage luchtvochtigheid verzwakt hommels; vochtige nachten bevorderen botrytis.
• Grootste bedreigingen: witte vlieg, Tuta absoluta, spintmijten.
• Belangrijkste taak: spintmijten elimineren voordat ze in diapauze gaan. Door nu de vrouwtjes te vernietigen, wordt de plaagdruk volgend voorjaar verminderd.

Samenvatting: een CE-gerichte aanpak
In augustus gaat het niet om het nastreven van groei, maar om het stabiliseren van planten, het beschermen van het bladerdak, het gezond houden van de wortels en het waarborgen van maximale ziekteresistentie voor de herfst. Dit artikel is specifiek van toepassing op kasomstandigheden in de CE-markten, waar wisselende klimaat- en lichtomstandigheden een weloverwogen aanpak vereisen.

De informatie van Saint-Gobain Cultilene is met grote zorgvuldigheid samengesteld en is enkel bedoeld als richtlijn voor de gebruiker. Saint-Gobain Cultilene kan dus niet instaan voor eventuele fouten en aan de verstrekte informatie of adviezen kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. De gebruiker is zelf verantwoordelijk om de juistheid en geschiktheid van de informatie en adviezen voor toepassing te controleren. Het is niet toegestaan om de door Saint-Gobain Cultilene verstrekte informatie en adviezen, geheel of gedeeltelijk, zonder schriftelijke toestemming van Saint-Gobain Cultilene, te gebruiken voor commerciële doeleinden.